Top

(On)waarheden


Wie als gitarist zijn oor te luisteren legt, hoort vele uitspraken over gitaren en gitaarspelen. Maar kloppen die allemaal wel? Wij vroegen het aan Eltjo Haselhoff, gitarist én natuurkundige. Zijn antwoorden zijn hieronder te lezen. 

"Op elektrische gitaren wordt bijna altijd een niet-omwonden G-snaar toegepast, omdat gitaristen deze snaar vaak opdrukken tijdens solos." 
Niet waar. Het maakt voor de snaarspanning in principe niets uit of een snaar omwonden is of niet. In de praktijk zal een omwonden snaar van dezelfde dikte zelfs een iets lagere snaarspanning hebben vanwege de lagere massa - er zit immers lucht tussen de windingen. 

"Door de kortere mensuur staat er iets meer spanning op de snaren."
Niet waar. Het is precies omgekeerd: gitaren met een kortere mensuur hebben een iets lagere snaarspanning - en spelen dus iets lichter. Het scheelt niet veel: het verschil tussen 63 en 62 cm mensuur is zo'n 3% minder spanning. 

"De houtsoort voor zij- en achterblad maakt niets uit voor de klank."
Waar. Of beter: bijna waar. In theorie kan het natuurlijk heel iets uitmaken, maar in de praktijk is het effect van de houtsoort van zij- en achterblad amper te horen of zelfs verwaarloosbaar. Andere aspecten zoals de dikte van het achterblad hebben een veel groter effect, en zelfs dat effect is al klein. Kies dus gewoon een houtsoort die je er mooi uit vindt zien, of anders de goedkoopste.

"Het benden (opduwen) van een omwonden snaar is zwaarder dan bij een massieve snaar. Je moet namelijk meer materiaal omhoog duwen."
Niet waar. De kracht die nodig is om een snaar opzij te duwen hangt alleen van de spankracht af, en die is bij iedere snaar op een gitaar ongeveer hetzelfde. Omdat dikkere snaren dikker zijn (duh…) is het zelfs makkelijker een dikke snaar opzij te duwen, omdat vanwege het grotere oppervlak van de snaar de druk op je huid minder is.

"Dit element geeft een natuurgetrouwe weergave van het akoestische gitaargeluid."
Niet waar. Geen enkel ingebouwd systeem voor elektrische versterking van akoestische gitaren geeft een natuurgetrouw geluid. Er wordt altijd maar een klein gedeelte van het totale gitaargeluid omgezet in een elektrisch signaal. Sommige systemen klinken beter dan andere, maar het klinkt nooit natuurgetrouw, by design.

"Nieuwe snaren moeten altijd nog even uitrekken, want ze zitten heel lang zonder spanning in een zakje."
Dat ze zonder spanning in een zakje zitten klopt. Maar dat ze moeten uitrekken is niet waar. De oorzaak dat nieuwe snaren snel ontstemmen is dat ze nog iets terugslippen over het stemmechaniek en bij de brug. Maar ze rekken beslist niet uit.

"Nylon snaren zijn lichter bespeelbaar dan stalen snaren."
Ook niet echt waar. De spanning van nylon snaren is weliswaar lager dan van stalen snaren, maar daardoor slaan ze ook verder uit tijdens het spelen, waardoor de actie hoger gezet moet worden dan bij een steelstring. Als je een akoestische steelstring goed afstelt, kost het amper kracht om de snaren in te drukken.

"Mijn gitaar ontstemt omdat de mechanieken niet meer goed zijn."
In de praktijk komt dat zelden voor. Bijna alle gitaarmechanieken werken met een tandwiel en een wormwiel en als je goed kijkt hoe dat werkt, snap je de de spanning van de snaar onmogelijk het stemknopje kan laten draaien. Slechte mechanieken kunnen stroef of schokkerig draaien, of gewoon stukgaan, maar als je gitaar spontaan ontstemt heeft dat waarschijnlijk een andere reden.  

"Brugpennen van hard materiaal geven een gitaar meer definitie en sustain, aangezien de trillingen minder gedempt worden."
Niet waar. De hardheid van een brugpen heeft niets te maken met sustain of definitie. Omdat de snaar direct tegen de brug aangespannen zit, dempt een brugpen ook geen trillingen.

Madagascar Rosewood kenmerkt zich door frisheid, openheid en betere projectie. Nadeel is dat de openheid in het laag ten koste gaat van het karakter."
Naar mensen die dit soort verhalen vertellen moet je nooit meer luisteren. De zij- en achterbladen van een gitaar hebben een volstrekt verwaarloosbare invloed op de klank in vergelijking met het bovenblad en de rest van de gitaar. Dat zei Antonio de Torres al in de 19e eeuw. Als iemand wat anders beweert, is dat interessant-doenerij of marketing-prietpraat.

"Omwonden snaren met een dunnere kerndraad zijn soepeler en daarom makkelijker bespeelbaar."
Niet waar. Een dunnere kerndraad maakt de snaar wel soepeler, maar voor de bespeelbaarheid maakt het niets uit. De snaarspanning blijft gelijk, en dus de benodigde kracht om de snaar in te drukken ook.

"Vintage gitaren klinken beter dan nieuwe."
Dat klopt vaak wel, en de belangrijkste reden daarvoor is heel logisch: goede gitaren werden vaker gekoesterd en zijn daarom vintage gitaren geworden. Slechte gitaren gingen na verloop van tijd kapot of werden bij het grof vuil gezet. Maar een gitaar wordt ook flexibeler naarmate de tijd verstrijkt en er veel op gespeeld wordt. Er worden dan meer frequenties uit de snaren omgezet in geluid, en veel mensen vinden dat beter klinken.

"De natuurlijke beweging van een brugzadel is naar voren en naar achteren, als een pendule. Door die ontdekking besloot Taylor’s design team the piezo kristallen niet onder het brugzadel te plaatsen, maar er achter."
Dit is een stukje van het verhaal van Taylor over hun nieuwe Expression System 2. Taylor maakt geweldig goede gitaren, maar dit verhaal is klinkklare onzin. Er is niets mis met het ES2, maar hun marketing manager zou eens een boekje over natuurkunde moeten openslaan.

"Akoestisch speelt nu eenmaal zwaarder dan elektrisch, kwestie van eelt kweken…"
Niet waar. Een akoestische gitaar die zwaar speelt is verkeerd afgesteld. Inderdaad is dat het geval bij 99% van de akoestische gitaren. Maar niet bij de mijne, en ik heb dan ook totaal geen eelt op mijn vingers.

"Akoustische gitaren klinken beter als je in een lagere frequentie stemt dan 440 Hertz"
Waar. Althans, naar mijn idee vaak wel! Iedere gitaar klinkt het best bij een bepaalde frequentie, en die hoeft niet altijd 440 Hz te zijn. Iets lager klinkt volgens mij vaak beter. Omdat gitaren in de loop der jaren steeds groter zijn geworden en de stemming gelijk is gebleven in plaats van lager, zou dat een verklaring kunnen zijn.
Widget is loading comments...